Co to jest uwaga słuchowa?
Słyszenie, wg dra Tomatisa to odbiór dźwięków na poziomie fizjologicznym, a słuchanie, uwaga słuchowa to czynności poznawcze, polegające na wyuczonym lub nawet świadomym przetwarzaniu bodźców dźwiękowych.
Na uwagę słuchowa składa wiele funkcji. Najważniejsze z nich to:
- Analiza i synteza dźwięków mowy – funkcje słuchu fonematyczny. Jest to zdolność analizy i syntezy dźwięków mowy – do słuchania głosek (fonemów) mowy, ich rozróżniania i syntetyzowania sylab, słów i dłuższych wypowiedzi. Trudności w tym obszarze przejawiają się jako opóźniony rozwój mowy i dysleksja.
- Funkcja ochronna – tłumienie zbyt głośnych dźwięków. Gdy jest osłabiona mówimy o nadwrażliwości. Przejawia się również w innych modalnościach zmysłowych, np. dotyku. Często towarzyszy dzieciom ze spektrum autyzmu i zaburzeniami uwagi AD(H)D.
- Funkcja orientacyjna – zdolność do lokalizacji źródła dźwięku. Jeśli est zaburzona, trudno jest nam funkcjonować nawet w niewielkich grupach, brać udział w zajęciach sportowych i grach zespołowych. Trudności w lokalizacji miejsca – źródła dźwięku prowadzi do dezorientacji i błędów.
- Selektywność i podtrzymanie uagi – pozwala na koncentrację uwagi nie tyle na najgłośniejszym źródle dźwięku, lecz na wybranym świadomie głosie konkretnej osoby lub innym źródle dźwięku, niezależnie od innych głosów i dźwięków, które mają miejsce w tym samym czasie.
- Kontrolowanie własnej mowy, śpiewu, gry na instrumentach (feedback loop).
- Doładowanie korowe – energetyzacja mózgu. Muzyka bogata w wysokie częstotliwości dodaje nam energii. Deficyty w odbiorze tych najwyższych częstotliwości są często skorelowane z apatią, chronicznym zmęczeniem, czy depresją.